Chia sẻ thông tin

Dù mọi sự so sánh đều là khập khiễng, nhưng hãy cùng ngắm nhìn và so sánh vẻ đẹp của 7 kỳ quan thế giới cổ đại (TCN) với 7 kỳ quan được bình chọn của thế giới mới (SCN).

Cũ: Tượng thần Zeus ở Olympia (Hy Lạp) Tượng được xây dựng vào năm 470-460 trước Công nguyên, cao 12m, rộng gần 7m, tạc hình thần Zeus ngồi trên ngai vàng, với làn da được làm từ ngà voi, còn râu, tóc, áo choàng làm bằng vàng. Tay trái cầm tượng thần Victory có cánh biểu tượng cho chiến thắng trong các kỳ Thế vận hội, tay phải cầm vương trượng trang trí hình chim đại bàng bằng kim loại, tượng trưng cho quyền lực tối cao của vị vua trong các vị thần. Đầu thần Zeus trang điểm vòng hoa ôliu. Ngai vàng làm bằng gỗ tuyết tùng và ngà. Chân thần đặt lên một ghế lớn.

Mới: Vạn lý trường thành (Trung Quốc) Vạn Lý Trường Thành trải dài 6.352 km trên lãnh thổ Trung Quốc,  được xây dựng bằng đất và đá từ thế kỷ 5 TCN cho tới thế kỷ 16, để bảo vệ đất nước này khỏi những cuộc tấn công của người Mông Cổ, người Turk, và những bộ tộc du mục khác đến từ những vùng hiện thuộc Mông Cổ và Mãn Châu. Trong đó nổi tiếng nhất là phần tường thành do Hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc là Tần Thủy Hoàng ra lệnh xây từ năm 220 TCN và 200 TCN, nằm ở phía bắc xa hơn phần Vạn Lý Trường Thành hiện nay của Trung Quốc xây dưới thời nhà Minh, và hiện chỉ còn sót lại ít di tích.

Cũ: Kim tự tháp Giza (Ai Cập) Khu lăng mộ Giza, được xây dựng vào khoảng thế kỉ 26 trước Công nguyên, là một tổng thể gồm 3 kim tự tháp với chiều cao đỉnh kim tự tháp cao nhất là 145,75 m. Kim tự tháp Cheops trong quần thể kim tự tháp Giza, do một Pharaoh (tên là Khufu) xây dựng để làm mộ cho mình, đã huy động hơn 100.000 người lao động trong 30 năm, sử dụng hơn 230 vạn phiến đá (mỗi phiến nặng 6 tấn). Kim tự tháp của vua Chephren nằm phía sau kim tự tháp của Khufu và phía trước là kim tự tháp của Mycerinus. Ba kim tự tháp nhỏ hơn ở phía trước được xây cho ba người vợ của vua Mycerinus.

Mới: Đấu trường Colosseum (Ý) Là một đấu trường lớn với sức chứa 50.000 khán giả, được xây dựng vào khoảng năm 70 và 72 sau Công nguyên dưới thời hoàng đế Vespasian và hoàn thành năm 80 sau Công nguyên dưới thời Titus. Đấu trường được sử dụng cho các võ sĩ giác đấu thi đấu và trình diễn trước công chúng. Đấu trường Colosseum được sử dụng trong gần 500 năm, ngoài mục đích làm võ đài, nơi đây còn được dùng cho các buổi biểu diễn quần chúng, tập trận giả. Dù hiện nay bị hoang phế nhiều do động đất và nạn cướp đá, Colosseum từ lâu vẫn được xem là biểu tượng của Đế chế La Mã và là một trong những mẫu kiến trúc La Mã đẹp nhất còn sót lại.

Cũ: Lăng mộ Mausoleum (Thổ Nhĩ Kỳ) Lăng mộ được nữ hoàng Artemisia II xây dựng cho chồng là vua Mausolus của Caria thuộc khu vực Tiểu Á, từ năm 353 TCN đến 351 TCN. Lăng mộ được xây dựng tại thành phố Halicarnassus, thủ đô xứ Caria, sử dụng 1200 lao động, làm việc miệt mài trong thời gian là 17 năm. Đến năm 1494, một nhóm hiệp sĩ trong cuộc Thập tự chinh đã sử dụng những khối đá cẩm thạch của phần nền ngôi mộ để xây một lâu đài. Hầu hết các khối đá ở đây được cắt thành từng mảnh nhỏ để xây lâu đài. Ngày nay lâu đài này vẫn còn tồn tại với những mảnh đá cẩm thạch được tách riêng khỏi ngôi mộ của vua Mausolus.

Mới: Đền Taj Mahal (Ấn Độ) Hoàng đế Mogon Shah Jahan (gốc Ba Tư, lên ngôi năm 1627) đã ra lệnh xây nó cho người vợ yêu dấu của mình là Mumtaz Mahal. Ngôi đền được bắt đầu xây dựng vào năm 1632 và hoàn thành vào năm 1648. Sau khi hoàn tất, nhà vua đã ra lệnh chặt hết tay của những người thợ xây để không bao giờ họ còn có thể xây nên một ngôi đền đẹp thế này nữa. Taj Mahal là tổng hợp các yếu tố của phong cách kiến trúc Ba Tư, Thỗ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Hồi Giáo. Phần mái vòm bằng đá cẩm thạch trắng được xem là phần nổi bậc nhất. Taj Mahal được UNESCO công nhận vào năm 1983.

Cũ: Đền Artemis (Thổ Nhĩ Kỳ) Đền thờ nữ thần săn bắn Artemis, còn được gọi là đền thờ Diana được xây dựng từ đá cẩm thạch dài 115m, rộng 55m, bao gồm 127 cột đá, ở thành phố Ephesus. Đền được bắt đầu xây dựng năm 550 trước Công nguyên, trải qua quá trình xây dựng lại và mở rộng qua nhiều thời kỳ, lần cuối là năm 430 TCN. Năm 356 TCN, ngôi đền bị lửa thiêu hủy vào đêm Alexandros Đại Đế chào đời. Một ngôi đền tương tự được xây lại trên nền ngôi đền cũ. Năm 262, người Goth đã đốt ngôi đền lần thứ hai. Chỉ phần nền và một số phần khác của ngôi đền thứ hai còn tồn tại đến ngày nay. Viện bảo tàng Anh ở Luân Đôn còn lưu một số di tích thuộc ngôi đền thứ hai.

Mới: Khu di tích Petra (Jordan) Nằm trên sườn núi Hor, Petra nổi tiếng vì có rất nhiều bức tượng được tạc trên vách đá.  Khu di tích này được nhà thám hiểm Johann Ludwig Burckhardt  giới thiệu vào năm 1812  và  được UNESCO công nhận vào năm 1985. Nó được mô tả là "một trong những tài sản văn hoá quý giá nhất của nhân loại".

Cũ: Hải đăng Alexandra (Ai Cập) Hải đăng xây dựng dưới thời vua Ptolemy I, khánh thành khoảng năm 2001 trứơc Công nguyên dưới thời vua Ptolemy II và bị sụp đổ hoàn toàn năm 1303 trong một trận động đất khủng khiếp. Ngoại trừ Kim tự tháp ở Giza, hải đăng là công trình cao nhất trong thế giới cổ đại. Hải đăng đặt ngay lối vào cảng Alexandria, gồm 3 tầng, chiều cao khoảng 135m. Bậc dưới cùng hình vuông, gồm nhiều phòng cho bộ phận canh gác hải đăng thường trực, gia súc và lương thực.

Mới: Khu di tích Chichén Itzá (Mexico) Chichen Itza là một địa điểm khảo cổ có thời nền văn minh Maya, nằm ở phía bắc bán đảo Yucatán, Mexico ngày nay. Được coi là dấu ấn quan trọng của nền văn minh Maya Toltec, khu di tích Chichen Itza có những công trình kiến trúc đặc trưng của vùng Trung Mỹ, là sự kết hợp hài hòa giữa kĩ thuật xây dựng Maya và lối trang trí khắc trạm cầu kỳ.

Cũ: Vườn treo  Babylon (Iraq) Vườn treo Babylon (còn được gọi là vườn treo Semiramis) là một công trình do vua Nebuchadrezzar II xây dựng năm 603 trước Công nguyên nhằm làm khuây khỏa nỗi nhớ quê hương xứ Medes của người vợ là Amyitis.Trong vườn treo có một hệ thống đài phun nước gồm hai bánh xe lớn liên kết với nhau bằng dây xích có gắn thùng gỗ. Khi bánh xe quay, dây xích và thùng nước cũng chuyển động đưa nước ở một cái bể phía dưới lên trên cao tưới nước cho cây. Để tưới nước cho hoa và cây của khu vườn, các nô lệ phải luân phiên nhau đưa nước từ dòng sông Euphrates lên khu vườn.

Mới: Pháo đài Machu Picchu  (Peru) Machu Picca, còn được gọi là "Thành phố đã mất của người Inca", là một khu tàn tích Inca thời tiền Columbo trong tình trạng bảo tồn tốt ở độ cao 2.430 m trên một quả núi có chóp nhọn. Bị thế giới bên ngoài quên lãng từ nhiều thế kỷ, dù người dân địa phương vẫn biết tới nó, Machu Picchu đã trở lại và thu hút sự chú ý của thế giới nhờ công của nhà khảo cổ học Hiram Bingham - người đã tái khám phá nơi này năm 1911. Năm 1983 địa điểm này đã trở thành Di sản Thế giới do UNESCO bầu chọn.

(Trích VnTim™)  Xuôi dòng lịch sử để thấy đã có rất nhiều thay đổi trong việc in ấn đối với đồng tiền của nước Việt Nam, qua đó phần nào ta thấy được lịch sử của đồng tiền Việt Nam qua các thời kỳ

Thời Bắc thuộc
Căn cứ vào các hoạt động khảo cổ, thời kỳ này tiền đồng Trung Quốc được lưu hành tạiViệt Nam như Hán nguyên thông bảo của nhà Hán, Khai nguyên thông bảo của nhà Đường và cả những đĩnh vàng, đĩnh bạc cũng được lưu hành.

Thời phong kiến độc lập
Mỗi triều đại nước ta thường cho đúc một loại tiền riêng, bao gồm tiền đồng, tiền kẽm, tiền sắt, tiền giấy như Thái bình thông bảo thời nhà Đinh, Thiên phúc trấn bảo thời Tiền Lê. Cuối năm 1820 (cuối triều Gia Long), song song với tiền đồng, các thoi vàng, thoi bạc, đồng vàng, bạc cũng được sử dụng.

Thời kỳ Việt Nam là một phần Đông Dương thuộc Pháp
Đơn vị tiền tệ cả khu vực là Piastre, thường gọi là “bạc”. Lúc đầu có đồng bạc Mexiconặng 27,73 gam, sau đó có đồng bạc Đông Dương nặng 27 gam. Ngân hàng Đông Dương cũng phát hành cả tiền giấy nữa. Tờ tiền giấy in hình 3 thiếu nữ với những bộ trang phục truyền thống của 3 nước Campuchia, Lào và Việt Nam. 

(Trích VnTim™) Tiền Việt Nam được phát hành lần đầu vào giữa thế kỷ 10, thời kỳ nhà nước Đại Cồ Việt dưới sự trị vì của Đinh Bộ Lĩnh. Thời phong kiến, gần như mỗi đời vua lại cho phát hành loại tiền mới. Nhiều khi, mỗi lần thay đổi niên hiệu, vua lại cho phát hành loại tiền mới. Suốt một thời gian dài, tiền kim loại là thứ tiền duy nhất và mô phỏng theo tiền kim loại của các triều đình Trung Quốc. Tiền giấy xuất hiện ở Việt Nam khá sớm so với thế giới, vào năm 1396
Nhiều đồng tiền cổ được một số tư liệu cho là có, nhưng chưa được khảo cổ học kiểm chứng. Một số khác sử liệu không hề nhắc đến, nhưng khảo cổ học lại phát hiện ra và sau đó được các nhà sử học xác minh thêm. Sử liệu cho thấy trong một số đời vua, trong một số niên hiệu, và một số thủ lĩnh tự xưng vua có phát hành tiền, nhưng không nói rõ tiền gì trong khi khảo cổ học cũng không tìm ra tiền nào cho các thời đó. Désiré Lacroix trong "Tiền cổ học An Nam, với sưu tập 40 hình vẽ" công bố năm 1900 nhắc đến một số đồng tiền cổ của Việt Nam và còn miêu tả hình thù, nhưng không đưa ra tài liệu lịch sử hay bằng chứng khảo cổ nào hỗ trợ.

Sau đây là "Bộ sưu tập tiền Việt Nam Qua các thời kỳ" (Giai đoạn từ đầu thế kỷ 20 đến nay) mà VnTim™ đã sưu tầm đc.

1 đồng năm 1921 – 1931


20 đồng năm 1936 – 1939


100 bạc năm 1936 – 1939


10 cents năm 1939


20 cents năm 1939


50 cents năm 1939


500 đồng năm 1939
 

5 Cents năm 1942


10 Cents 1942


20 cents năm 1942


20 cents năm 1942


Tiền xu phát hành giai đoạn 1942-1950

- 20 xu: 
 

- 5 hào: 
 

- 1 đồng: 
 

- 2 đồng: 


Hình tiền giấy được phát hành ở Bắc bộ từ năm 1946-1950:

20 xu (1948): 


- 20 xu (1948): 
 

50 xu (1948): 


- 50 xu (1948): 
 

1 đồng (1947):


- 1 đồng (1947): 
 

1 đồng vàng năm 1949


5 đồng vàng năm 1942 – 1945




5 đồng (1946): 


- 5 đồng (1946): 
 

- 5 đồng (1947): 
 

5 đồng vàng năm 1946 – 1949


Các mệnh giá trung bình: 

10 đồng năm 1947


- 10 đồng (1948): 
 

10 đồng (1948): 



20 đồng năm 1942 – 1945


20 đồng (1946):


- 20 đồng (1946): 
 

20 đồng (1947-1948):


- 20 đồng (1947-1948): 
 

20 chục đồng vàng năm 1949
 


50 đồng năm 1945


- 50 đồng (1947): 
 

50 đồng (1947):


- 50 đồng (1948-1949): 
 

50 đồng (1948-1949):


Và cuối cùng là loại mệnh giá cao: 

100 đồng vàng năm 1942 – 1945



100 đồng năm 1945



- 100 đồng (1946-1947): 
 

- 100 đồng (1948): 
 

- 100 đồng (1949): 
 

- 200 đồng (1950): 
 

- 500 đồng (1949): 


Giai đoạn 1950-1964

100 đồng bạc năm 1949 - 1954



1 đồng năm 1953


1 đồng vàng năm 1953


5 đồng năm 1953


10 đồng năm 1953


1 đồng năm 1954


1 đồng năm 1955





2 đồng năm 1955



5 đồng năm 1955





10 đồng năm 1955



20 đồng năm 1955



100 đồng năm 1955




200 đồng năm 1955


500 đồng năm 1955




20 đồng năm 1956



200 đồng năm 1958



100 đồng năm 1960



10 đồng năm 1962


20 đồng năm 1962


50 đồng năm 1962


Tiền việt nam thời xưa 1964-1975

1 đồng năm 1964


500 đồng năm 1964


20 đồng năm 1964



50 đồng năm 1966


100 đồng năm 1966 (có 2 loại nha hình chìm là đầu rồng và hình tướng)


200 đồng năm 1966





500 đồng năm 1966


20 đồng năm 1969


100 đồng năm 1969


200 đồng năm 1970



500 đồng năm 1970


1000 đồng năm 1970


50 đồng năm 1972



100 đồng năm 1972



200 đồng năm 1972


500 đồng năm 1972



1000 đồng năm 1972



Giai đoạn những năm 19751991

5 hào năm 1976


1 đồng năm 1976


5 đồng năm 1976


10 đồng năm 1976


20 đồng năm 1976


50 đồng năm 1976
 

2 đồng năm 1980


10 đồng năm 1980


100 đồng năm 1980 (có 2 loại seri số nhỏ và seri số lớn)


30 đồng năm 1981


1 đồng năm 1985


5 hào năm 1985


2 đồng năm 1985


5 đồng năm 1985


10 đồng năm 1985


20 đồng năm 1985


30 đồng năm 1985


50 đồng năm 1985


100 đồng năm 1985


500 đồng năm 1985



200 đồng năm 1987


1000 đồng năm 1987


2000 đồng năm 1987


5000 đồng năm 1987


500 đồng năm 1988


1000 đồng năm 1988


2000 đồng năm 1988


10000 đồng năm 1990


Giai đoạn 1991-

100 đồng năm 1991


5000 đồng năm 1991


10000 đồng năm 1993


100000 đồng năm 1994




Tiền thời kì gần đây.







==============================
Những tờ bạc năm 1956







==================================

Tiền giấy lưu hành ở miền Nam Việt Nam năm 1964








Tiền giấy lưu hành ở miền Nam Việt Nam năm 1970



Tiền giấy lưu hành ở Việt Nam năm 1972





Tiền việt nam những năm 1991



















Tiền hiện nay